Ministerstwo Zdrowia właśnie opublikowało nową listę refundacyjną, która wchodzi w życie 1 lipca 2025 r. Lista ta wprowadza ponad 40 nowych terapii, w tym wiele nowoczesnych leków onkologicznych oraz na choroby przewlekłe (cukrzyca, migrena, atopowe zapalenie skóry, łysienie plackowate i inne) Łącznie uwzględniono aż 208 nowych produktów lub wskazań refundacyjnych – to największa zmiana od 2022 roku. Jednocześnie sporo leków zmieniło cenę oraz odpłatność dla pacjenta, a około 100–111 produktów zostało usuniętych z refundacji (co oznacza, że pacjent będzie je teraz kupował w całości za pełną cenę).
Nowe refundowane leki: Do refundacji dołączyły m.in.: insulina Toujeo dla dzieci powyżej 6 lat, leki przeciwmigrenowe (eptinezumab), antyhistaminowe na alergie (bilastyna), nowe leki przeciwzakrzepowe (rivaroksaban 2,5 mg – „Mibrex” na choroby tętnic) czy leki neurologiczne (modafinil na narkolepsję, kariprazyna na schizofrenię). Po raz pierwszy refundowana będzie epinefryna w auto-wstrzykiwaczach EpiPen (dla dzieci i dorosłych przy silnym wstrząsie alergicznym) oraz nowe leki na rzadkie choroby (np. omaveloksolon na ataksję Friedreicha, maraliksybat na zespół Alagille’a, lebrikizumab na AZS, rytlecytynib na łysienie plackowate). W aptekach pojawi się też więcej generyków (zamienników leków), co obniży koszty terapii.
- Przykłady nowych leków: EpiPen (adrenalina w autowstrzykiwaczu), Toujeo SoloStar (insulina glarginowa dla dzieci ≥6 lat), Actimodan (modafinil), Lokelma (na wysoki potas), Bellix (bilastyna), nowy rivaroksaban 2,5 mg (Mibrex).
- Nowe terapie onkologiczne: refundacja objęła m.in. trastuzumab derukstekan (rak piersi HER2‐niska), ripretynib (GIST), ozymertynib (rak płuca EGFR+), erdafitynib (rak pęcherza), dazatynib (ALL u dzieci).
Leki wycofane z refundacji: Niestety, kilka leków całkowicie straciło refundację. Łącznie wykreślono ok. 111 leków lub wskazań. Przykładowo usunięto z refundacji plastry przeciwbólowe zawierające fentanyl (stosowane u pacjentów onkologicznych), antybiotyk cefuroksym (stosowany m.in. na zapalenia dróg oddechowych i moczowych), niektóre leki na jaskrę, jedną z form leku zawierającego amlodypinę (na nadciśnienie) oraz jeden preparat z atorwastatyną (na wysoki cholesterol). Oznacza to, że po 1 lipca ci pacjenci muszą szukać tańszych zamienników lub płacić za lek 100%.
Zmiany w dopłatach pacjenta i cenach: Nowa lista to także spore korekty cen leków. Dla 473 pozycji refundowanych leków spadnie dopłata pacjenta (nawet o kilkanaście złotych), a dla 578 pozycji – wzrośnie. Największe wzrosty to m.in. dopłata do leku Latuda (lurasidon) – nawet +138,63 zł (z powodu pojawienia się refundowanego zamiennika), Minirin Melt (desmopresyna) +92 zł, a także za leki przeciwzakrzepowe Telexer 150 mg +27,08 zł i Xarelto 15 mg +13,34 zł. Przykładowo, lek alergiczny Acarizax (na uczulenie na roztocza) potaniał o 24,04 zł (dopłata spada z ponad 170 zł do około 146 zł). W wielu takich sytuacjach warto porozmawiać z farmaceutą lub lekarzem, czy nie ma tańszego zamiennika danej substancji (np. innego preparatu generycznego).
Programy lekowe i chemioterapia: NFZ wprowadza też cztery nowe programy lekowe od 1 lipca 2025. Są to terapie m.in. zaawansowanego GIST (lek Qinlock – ripretynib), ciężkiej postaci łysienia plackowatego (Litfulo – rytlecytynib), ataksji Friedreicha (Skyclarys – omaveloksolon) oraz zespołu Alagille’a (Livmarli – maraliksybat). W programach lekowych i chemioterapii pojawiły się też nowe generyki, co poprawia dostępność leczenia i obniża koszty terapii. Dodatkowo rozszerzono wskazania istniejących leków, np. Jardiance (empagliflozyna) będzie refundowana także przy niewydolności serca i chorobie nerek (więcej pacjentów z cukrzycą typu 2).
Co to oznacza dla pacjenta? W praktyce większość pacjentów zyska dostęp do nowych, nowoczesnych terapii bez znacznego obciążenia finansowego – wiele leków stało się tańszych lub można będzie je dostać taniej dzięki refundacji. Przykładowo choremu na cukrzycę typu 1 podano leniwa insulinę Toujeo na refundowanej recepty, a osobie z alergią na kurz przepisano zmniejszoną dopłatę do Acarizax. Z drugiej strony trzeba uważać na leki wycofane – jeśli ktoś brał preparat usunięty z refundacji (np. plaster z fentanylem lub cefuroksym), musi teraz zapłacić pełną cenę lub zmienić terapię. Duża liczba zmian cenowych oznacza też, że dawki lub formy leków niektórych pacjentów mogą wymagać ponownego przejrzenia.
Podsumowując, nowa lista refundacyjna to krok w stronę lepszego dostępu do leczenia (zwłaszcza nowotworów, rzadkich schorzeń i chorób przewlekłych) dzięki refundacji nowych leków. Przynosi ona równocześnie konkretne korzyści finansowe (setki tańszych pozycji) oraz pewne wyzwania (wzrosty dopłat, leki wycofane). Warto więc sprawdzić na aptece lub w internecie, czy nasze leki są nadal refundowane i czy zmieniła się ich odpłatność. W razie wątpliwości najlepiej skonsultować to z lekarzem lub farmaceutą, który pomoże dobrać odpowiednią alternatywę (np. lek generyczny) i zoptymalizować terapię.
Krótko o najważniejszych zmianach (lipiec 2025)
- Nowe refundowane leki: Ponad 40 nowych terapii objęto refundacją. W praktyce oznacza to np. refundację insuliny Toujeo dla dzieci powyżej 6 lat, leku przeciwmigrenowego eptinezumab, adrenaliny (EpiPen) dla dzieci i dorosłych przy wstrząsie anafilaktycznym, a także środków na rzadkie choroby neurologiczne (np. omaveloksolon na ataksję Friedreicha). Pojawiły się też nowe leki na przewlekłe choroby: empagliflozyna (Jardiance) – refundacja rozszerzona m.in. na niewydolność serca i nerki, bilastyna (na alergie), modafinil (na narkolepsję) czy kariprazyna (na schizofrenię).
- Obniżone dopłaty (płacisz mniej): Dla aż 473 pozycji farmaceutyków spadła odpłatność pacjenta (nawet o 0,01–24,04 zł). Np. Acarizax (lek na alergię na kurz) tańszy o 24,04 zł – choć cena wciąż ~150 zł, to pacjent oszczędza. Wiele leków ma też nową, niższą cenę detaliczną (setki pozycji) – efektem wejścia tańszych generyków na rynek.
- Wyższe dopłaty (płacisz więcej): U 578 leków dopłata wzrosła (nawet o 0,01–138,63 zł). Najsilniejszy wzrost – +138,63 zł – dotyczy leku Latuda (lurasidon, na schizofrenię). Wzrosły też dopłaty za Minirin Melt (desmopresyna) +92 zł, za Telexer 150 mg +27,08 zł oraz Xarelto 15 mg +13,34 zł. Te podwyżki wynikają głównie z pojawienia się refundowanych zamienników (generyków) – np. do Latudy dołączyły nowe odpowiedniki. Warto o tym pamiętać przy realizacji recepty.
- Leki wycofane: Około 100–111 leków lub wskazań utraci refundację. Trzeba za nie płacić pełną cenę lub szukać tańszych zamienników. Do przykładowych wycofanych należą plastry fentanylowe (lek przeciwbólowy) oraz antybiotyk cefuroksym. Wykreślono też niektóre środki na jaskrę, preparaty z amlodypiną oraz jedną postać statyny z atorwastatyną. Jeśli stosujesz któryś z tych leków, sprawdź u lekarza, czy można go zastąpić refundowanym zamiennikiem.
- Co robić dalej? Sprawdź swoje recepty i obecnie przyjmowane leki. Zajrzyj na stronę Ministerstwa Zdrowia lub zapytaj farmaceutę, czy lista refundacyjna się zmieniła dla Twoich leków. Po ewentualnych zmianach warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą – być może da się dobrać tańszy zamiennik lub nową terapię objętą refundacją. Dzięki temu można zaoszczędzić sporo pieniędzy i lepiej wykorzystać nowe możliwości leczenia.
Źródła: Oficjalne obwieszczenie MZ (17.06.2025), oraz omówienia ekspertów
